खेमचन्द्र अधिकारी
केराबारीः उमेर समूहको रुपमा परिभाषित गर्दा उनी जेनजी हुन् । उनी अर्थात् पूजा मगर अहिले २२ वर्षकी भइन् । मोरङको केराबारी गाउँपालिका वडा नम्बर ३ मा बसोबास गर्ने उनी केराबारीमा व्यावसायिक स्ट्राबेरी खेती गर्ने पहिलो किसान हुन् । मेनोनाईट सेन्ट्रल कमिटि र ब्रेड फर द बल्र्ड जर्मनीको सहयोगमा हर्डनद्वारा सञ्चालित युवा सशक्तिकरण तथा पर्यावरणमैत्री उद्यम परियोजनाद्वारा गठन गरिएको युवा सचेतना समूहमा आबद्ध भई स्ट्राबेरी खेती गर्दा उनी १९ वर्षकी थिइन् ।
तीन वर्ष अघि तालिम लिएपछि परीक्षणको रुपमा गरिएको स्ट्राबेरी खेतीले परम्परागत खेतीबाट उत्पादित उपजले भन्दा राम्रो आम्दानी गरेपछि उनले खेती बिस्तार गरेकी हुन् । परम्परागत रुपमा आमाबुबाले गरेको खेतीबाट उत्पादित मकै, कोदोबाट वर्षभर खान पुग्ने अवस्था थिएन ।
आमा पूर्णकुमारी मगरका अनुसार स्ट्राबेरी खेतीको लागि आवश्यक पर्ने कम्पोष्ट मल घरमै बनाउने हुनाले मलखादको समस्या छैन । लगभग ३ रोपनी जमिनमा गरिएको स्ट्राबेरी खेतीबाट अघिल्लो वर्ष ३ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेकी पूजालाई उत्पादित स्ट्राबेरीको लागि बजारको समस्या छैन । अहिले घरैमा प्रति केजी ५०० रुपैयाँका दरले स्ट्राबेरी बिक्री भइरहेको छ । हाल दिनको दुई केजीमात्रै स्ट्राबेरी पाक्ने गरेको छ । माघ पहिलो सातापछि भने दिनको १० केजीभन्दा बढी स्ट्राबेरी उत्पादन भई बिक्री हुने पूजाको भनाइ छ ।
स्ट्राबेरी खेतीको लागि पालिकाले ५० प्रतिशत अनुदानमा मल्चिङ प्लास्टिक उपलब्ध गराएको पूजाले बताइन् ।
कुकुर र चराबाट जोगाउन मुस्किल
पूर्णकुमारीका अनुसार स्ट्राबेरी खेतीमा कुकुर र चराले हानि पुर्याउने गरेको छ । ‘पाकेको स्ट्राबेरी कुकुरले र चिबे चराले खाइदिन्छ,’ उहाँले भन्नुभयो, ‘स्ट्रबेरी जोगाउन गोठालो बस्नुपर्ने भएको छ ।’
