खेमचन्द्र अधिकारी
नेपालमा एआई (कृत्रिम बुद्धिमता वा कृत्रिम बौद्धिकता) प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या त्यत्ति धेरै छैन । तर विश्वका कतिपय देशमा एआईका प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या उल्लेख्य भएसँगै एआईको महत्व बुझेर अलग्गै मन्त्रालय नै स्थापना भएका छन् । पछिल्लो समय क्यानडाले पूर्व पत्रकारलाई कृत्रिम बौद्धिकता मन्त्री बनाएको छ । क्यानडाले सन् २०२५ को मे १३ मा इभान सोलोमनलाई ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता र डिजिटल नवप्रवर्तन मन्त्री’ नियुक्त गरेको छ ।
हालसम्मका विश्वका एआई मन्त्रीहरू
विश्वमा पहिलो पटक कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी मन्त्री नियुक्त गर्ने देश संयुक्त अरब इमिरेट्स हो । सन् २०१७ को अक्टोबरमा ओमर बिन सुल्तान अल ओलामालाई ‘कृत्रिम बुद्धिमता राज्य मन्त्री’ पदमा नियुक्त गरेको थियो । त्यस समय उहाँको उमेर २७ वर्ष मात्र थियो । यो नियुक्ति संयुक्त अरब इमिरेट्सको २०३१ एआई रणनीतिको हिस्सा थियो, जसको उद्देश्य देशलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधिमा विश्वस्तरीय बनाउनु थियो ।
ओमर अल ओलामा को बारेमा थप जानकारीः
जन्मः १६ फेब्रुअरी १९९०, दुबई
शिक्षाः अमेरिकन युनिभर्सिटी अफ दुबई र अमेरिकन युनिभर्सिटी अफ शारजाहबाट स्नातक
पदहरूः
२०१७–२०२०ः राज्य मन्त्री Artificial Intelligence
२०२० देखिः राज्य मन्त्री Artificial Intelligence, Digital Economy, and Remote Work Applications
संयुक्त अरब इमिरेट्सले सन् २०१७ मा ओमर बिन सुल्तान अल ओलामालाई विश्वकै पहिलो कृत्रिम बुद्धिमत्ता मन्त्री नियुक्त गरेपछि, अन्य केही देशहरूले पनि कृत्रिम बुद्धिमतासम्बन्धी मन्त्री वा उच्चस्तरीय सरकारी पदहरू स्थापना गरेका छन् ।
यी हुन् कृत्रिम बुद्धिमता मन्त्री नियुक्त गर्ने देशहरूः
दक्षिण कोरिया
सन् २०२० मा दक्षिण कोरियाले कृत्रिम बुद्धिमता मन्त्री नियुक्त गरेर कृत्रिम बुद्धिमता मन्त्री नियुक्त गर्ने दोस्रो देश बनेको थियो ।
स्पेन
सन् २०२० मा स्पेनले डिजिटल परिवर्तन र कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी मन्त्री नियुक्त गरेको थियो ।
फ्रान्स
सन् २०१९ देखि २०२२ सम्म सेड्रिक ओले डिजिटल अर्थतन्त्र र इलेक्ट्रोनिक सञ्चारका लागि राज्य सचिवको रूपमा कार्य गरे । यो पद कृत्रिम बुद्धिमता मन्त्रीको रूपमा स्पष्ट रूपमा निर्दिष्ट गरिएको भने थिएन ।
टोगो
सन् २०२० देखि सिना लसनले डिजिटल अर्थतन्त्र र रूपान्तरण मन्त्रीको रूपमा कार्य गर्दै आएकी छिन् । यद्यपि, यो पद एआई मन्त्रीको रूपमा स्पष्ट निर्दिष्ट गरिएको थिएन ।
सिएरा लियोन
सन् २०१९ मा डेविड मोइनिना सेन्गेहले शिक्षामन्त्रीको रूपमा काम गर्दा एआई प्रविधिको प्रयोग समावेश थियो । यद्यपि, यो पद एआई मन्त्रीको रूपमा प्रष्ट उल्लेख भने थिएन ।
क्यानडा
क्यानडाले सन् २०२५ को मे १३ मा, इभान सोलोमनलाई ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता र डिजिटल नवप्रवर्तन मन्त्री’ नियुक्त गरेको छ । पूर्व पत्रकार इभान सोलोमन यस पदमा नियुक्त भएका छन् ।
– यो समाचार कृत्रिम बुद्धिमता (एआई)अन्तर्गतको च्याट जीपीटीको सहयोगमा तयार पारिएको हो ।
