विराटचोकः आज बिहान ७ बजेदेखि प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनका लागि मतदान हुँदैछ । मतदान अपराह्न्न ५ बजेसम्म जारी रहनेछ ।
राष्ट्रिय परिचयपत्र, मतदाता परिचयपत्र, नागरिकता वा परिचय खुल्ने अन्य ६ प्रकारका कागजातका आधारमा मतदान गर्ने सुविधा निर्वाचन आयोगले दिएको छ । तर कतिपय ठाउँमा झुक्याएर वा अन्य उपायले अर्कैको नाममा मतदान गर्ने प्रवृत्ति पनि हुन्छ ।
आफ्नो नाममा अर्कैले मतदान गरेमा निर्वाचन आयोगले वैकल्पिक व्यवस्था गरेको हुन्छ । नक्कली मतदाताले खसाल्ने मत मतपेटिकामा पुगिसक्ने तर उसले खसालेको मत कुन हो भनेर छुट्याउन सक्ने अवस्था नहुने हुनाले पहिले खसालेको मत रद्द गर्न सम्भव हुँदैन र गरिँदैन पनि । पछि मतदान केन्द्रमा पुगेको वास्तविक मतदाताले मतदान गर्ने मौका पाउँछ । मौका पाए पनि विशेष परिस्थितिमा बाहेक सो मत गणना हुँदैन ।
आफ्नो नाममा अर्कैले मत खसालेको रहेछ भने पनि वास्तविक मतदाताले मतदान गर्न पाउँछन् । उसले मत व्यक्त गरेको मतपत्रलाई ‘निविदा मतपत्र’ भनिन्छ र मतपेटिकामा नखसाई छुट्टै खाममा राखिन्छ । सो मत निश्चित परिस्थितिमा मात्रै गणना हुन्छ । उम्मेदवारहरुबीच मत बराबर भएमा वा अन्य परिस्थितिमा अदालतको आदेशमा निविदा मतपत्र गणना गरिन्छ । अरु अवस्थामा त्यसको उपयोग हुँदैन ।
कुनै मतदाता मतदान केन्द्रमा जाँदा उसको नाममा अर्कैले मत खसालेको पुष्टि भएमा उसले मतदान अधिकृतलाई वास्तविक मतदाता आफू रहेको भनी दाबी गर्न पाउँछ । त्यसपछि मतदान अधिकृतले ऊ वास्तविक मतदाता हो होइन भन्ने यकिन गर्छ । र, वास्तविक मतदाता हो भन्नेमा मतदान अधिकृत विश्वस्त भएमा त्यो विवरण खुलाई अभिलेख राखी निर्णय हुन्छ । अनि त्यस्तो व्यक्तिलाई निविदा मतपत्र दिएर मतदान गर्न पठाइन्छ ।
मतदान अधिकृतले निविदा मतपत्रको छुट्टै लगत राख्नुपर्छ र मतपत्रमा पनि ‘निविदा मतपत्र’ लेख्नुपर्छ । त्यो मतपत्र मतपेटिका भित्र नखसाली छुट्टै खाममा राखी निर्वाचन अधिकृतलाई बुझाउनुपर्छ ।
